แรงกดดันจากทุกทิศทาง

ภาคค้าปลีกไทยกำลังเผชิญกับ “จุดเปลี่ยนเชิงโครงสร้าง” อย่างแท้จริง กระทรวงพาณิชย์ได้ออกมาเตือนผู้ประกอบการว่าการแข่งขันที่รุนแรงและภาวะเศรษฐกิจที่เปราะบางกำลังกดดันให้ธุรกิจต้องเร่งปรับโครงสร้าง โดยใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีเชื่อมโยงช่องทางออฟไลน์และออนไลน์เข้าด้วยกัน 

ข้อมูลที่บอกความจริง: รายได้ลด แต่กำไรเพิ่ม

ข้อมูลที่น่าสนใจจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) เปิดเผยว่าในปี 2024 รายได้รวมของภาคค้าปลีกอยู่ที่ 1,306,002 ล้านบาท ลดลง 345,397 ล้านบาท หรือ 20.92% จากปี 2023 อย่างไรก็ตาม กำไรสุทธิกลับเพิ่มขึ้นเป็น 47,893 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 9,082 ล้านบาท หรือ 23.40%  ตัวเลขนี้สะท้อนว่าผู้ประกอบการที่ปรับตัวได้กำลังควบคุมต้นทุนและปรับปรุงประสิทธิภาพการดำเนินงานได้อย่างมีนัยสำคัญ

ปัจจุบันไทยมีนิติบุคคลในภาคค้าปลีก 14,902 ราย ทุนจดทะเบียนรวม 136,794 ล้านบาท โดยมากกว่า 94% เป็นธุรกิจขนาดเล็ก 

ทำไม Omnichannel จึงกลายเป็นมาตรฐานใหม่

Online retail ขยายตัวอย่างต่อเนื่องเนื่องจากความสะดวกในการซื้อและการเปรียบเทียบราคาที่ง่าย แต่ไม่สามารถทดแทนร้านค้าจริงได้ทั้งหมด โดยเฉพาะในชุมชนและต่างจังหวัด  ด้วยเหตุนี้ ธุรกิจจึงต้องเปลี่ยนสู่โมเดล omnichannel ที่ผสานช่องทางออฟไลน์และออนไลน์เข้าด้วยกัน ตัวอย่างเช่น การขยายการสั่งซื้อออนไลน์ การสั่งซื้อออนไลน์แล้วรับที่ร้าน และการจัดส่งแบบเร่งด่วนในพื้นที่ 

กรณีศึกษาจริง: CP AXTRA และ EVEANDBOY

CP AXTRA รายงานผลประกอบการครึ่งปีแรก 2026 โดยมียอดขายออนไลน์ผ่าน Makro PRO และ Lotus’s SMART App เติบโตมากกว่า 29%  บริษัทยังได้ร่วมมือกับ Cainiao ในการสร้างเครือข่ายโลจิสติกส์แบบ即时零售 (Instant Retail) ที่ผสานออนไลน์และออฟไลน์ในประเทศไทยและอาเซียน 

ขณะที่ EVEANDBOY ซึ่งคว้ารางวัล Retail Asia Awards 2026 มีอัตราการเติบโตโดยรวม 23% โดยอีคอมเมิร์ซเติบโตถึง 77% ผ่านเว็บไซต์ทางการ TikTok Shop และตลาดอีคอมเมิร์ซต่างๆ 

AI กับการปฏิวัติประสบการณ์ลูกค้า

Big C ได้เปิดตัว Shopping Assistant AI Chat บน AWS ซึ่งช่วยให้ลูกค้า 20 ล้านคนสามารถโต้ตอบด้วยภาษาธรรมชาติแบบไทย แทนการใช้คีย์เวิร์ด โดยคาดว่าจะเพิ่มขนาดตะกร้าสินค้า 5-10%  นี่คือตัวอย่างของการนำ AI มาใช้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ไร้รอยต่อระหว่างช่องทางต่างๆ

ทิศทางข้างหน้า

ความอยู่รอดและการเติบโตในระยะยาวไม่ใช่แค่การขยายสาขา แต่เป็นการปรับตัวเชิงโครงสร้าง การใช้ข้อมูลและเทคโนโลยี เช่น ระบบวิเคราะห์ลูกค้าและ AI การพัฒนา omnichannel ที่มีประสิทธิภาพ และการดำเนินธุรกิจโดยคำนึงถึงความยั่งยืน