ครีเอเตอร์ไทยกำลังเผชิญกับแรงกดดันใหม่ที่ไม่ได้มาจากอัลกอริทึมหรือคู่แข่ง หากแต่มาจาก กฎหมาย ที่กำลังจะเปลี่ยนวิธีที่พวกเขาทำงานอย่างมีนัยสำคัญ

ร่างกฎหมายที่เปลี่ยนนิยามของ “อินฟลูเอนเซอร์”

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างแก้ไขพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 ซึ่งเป็นกฎหมายพื้นฐานที่ใช้มานานเกือบห้าทศวรรษ ร่างดังกล่าวขยายคำนิยามที่สำคัญหลายประการ รวมถึงการกำหนดให้ “ผู้โฆษณาที่ถูกว่าจ้าง” ครอบคลุมถึงอินฟลูเอนเซอร์ ครีเอเตอร์ ผู้ไลฟ์สตรีมเมอร์ นักการตลาดแบบ affiliate และผู้ดำเนินการสื่อออนไลน์เสมือนจริงที่ได้รับค่าตอบแทนหรือผลประโยชน์เพื่อโฆษณาสินค้าหรือบริการ

ภาระหน้าที่ใหม่ที่ครีเอเตอร์ต้องรู้

สิ่งที่เปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนที่สุดคือ ข้อกำหนดการเปิดเผย ผู้โฆษณาที่ถูกว่าจ้างต้องแจ้งให้ผู้บริโภคทราบว่าเนื้อหานั้นเป็นการโฆษณา และเปิดเผยความสัมพันธ์กับเจ้าของธุรกิจ ข้อกำหนดนี้ใช้เมื่อเจ้าของธุรกิจจ้างผู้โฆษณา จ่ายเงิน หรือให้ผลประโยชน์อื่นเพื่อการโฆษณา หรือให้สินค้าหรือบริการฟรีหรือในราคาส่วนลด และใช้ในกรณีที่ผู้บริโภคไม่สามารถทราบได้ด้วยตนเองว่าธุรกิจนั้นมีความเชื่อมโยงกับผู้ที่นำเสนอเนื้อหา ในทางปฏิบัติ ครีเอเตอร์ควรเริ่มใช้การเปิดเผยที่ชัดเจนและสม่ำเสมอ เช่น #ad หรือ #paidpartnership ในทุกคอนเทนต์ที่ได้รับการสนับสนุน

บทลงโทษที่หนักขึ้นและความรับผิดชอบที่ขยายวง

ร่างกฎหมายยังเพิ่มบทลงโทษทางอาญาอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีความผิดตั้งแต่จำคุก 6 เดือนถึง 2 ปี และค่าปรับตั้งแต่ 100,000 ถึง 400,000 บาท ขึ้นอยู่กับลักษณะความผิด ตัวอย่างเช่น การโฆษณาหรือฉลากอันเป็นเท็จโดยเจตนามีโทษจำคุกสูงสุด 1 ปี และ/หรือปรับ 200,000 บาท ผู้กระทำผิดซ้ำอาจเผชิญโทษจำคุกสูงสุด 2 ปี และ/หรือปรับ 400,000 บาท ที่สำคัญ ความรับผิดทางอาญาถูกขยายไปถึง เจ้าของสื่อโฆษณา ซึ่งรวมถึงแพลตฟอร์มดิจิทัลที่โฮสต์โฆษณา และผู้ประกอบการโฆษณา ซึ่งต้องรับโทษในระดับเดียวกับผู้กระทำผิดพื้นฐาน

ทำไมเรื่องนี้สำคัญต่อเศรษฐกิจครีเอเตอร์

การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เป็นเพียงภาระทางกฎหมาย แต่เป็น จุดเปลี่ยนเชิงโครงสร้าง ที่ผลักดันให้ครีเอเตอร์ไทยต้องยกระดับสู่ความเป็นมืออาชีพ การมีมาตรฐานการเปิดเผยที่ชัดเจนจะช่วยสร้างความไว้วางใจของผู้บริโภค และเปิดทางให้ครีเอเตอร์ที่มีคุณภาพสามารถแข่งขันได้บนฐานของความน่าเชื่อถือ ไม่ใช่เพียงยอดวิว สมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย (TCCA) กำลังเร่งจัดทำไกด์ไลน์และหลักปฏิบัติ (Code of Practice) เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงนี้โดยเฉพาะ

ข้อมูลอ้างอิงที่เกี่ยวข้อง

รายละเอียดทางกฎหมายฉบับเต็มของร่างแก้ไขสามารถอ่านได้จากบทความ “Thai Consumer Protection Overhaul to Address Digital Commerce and Influencer Marketing” เผยแพร่โดย Tilleke & Gibbins เมื่อเดือนกันยายน 2026