AI เพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรประมง

ในเดือนพฤษภาคม 2026 กรมประมงไทยเปิดตัว Thailand FishAI แอปพลิเคชันมือถือที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการระบุชนิดปลา สัตว์น้ำ และพืชน้ำโดยอัตโนมัติผ่านกล้องสมาร์ทโฟน แอปนี้มาพร้อมฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ครอบคลุมกว่า 2,000 ชนิด ทำให้เป็นเสมือน “ห้องสมุดสัตว์น้ำเคลื่อนที่” ที่ใครก็เข้าถึงได้

โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของความริเริ่มที่กว้างขึ้นเพื่อสนับสนุนภารกิจสำรวจและอนุรักษ์ทรัพยากรประมงแบบมีส่วนร่วม ด้วยความแม่นยำในการจำแนกปลาสูงกว่า 70% Thailand FishAI ได้รวบรวมข้อมูลชนิดพันธุ์กว่า 50,000 รายการ และฝึกฝนกับปลา 50-52 ชนิดในระยะเริ่มต้น แอปยังเชื่อมกับระบบรายงานของประชาชน ให้ผู้ใช้ติดต่อเจ้าหน้าที่ประมงได้โดยตรง ลดเวลาและค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ https://www.fisheries.go.th/

ข้อถกเถียงเรื่องงบประมาณและความโปร่งใส

การเปิดตัว Thailand FishAI ไม่พ้นจากสายตาสาธารณชน งบประมาณ 9.1 ล้านบาทสำหรับพัฒนาแอปทำให้เกิดคำถามจากหลายฝ่าย รวมถึงรองรัฐมนตรีกระทรวงเกษตร Watcharapol Khawkhum ที่ขอให้ชี้แจงว่าการลงทุนนี้คุ้มค่าหรือไม่ รายละเอียดงบประมาณประกอบด้วย 5 ล้านบาทสำหรับพัฒนา AI, 1 ล้านบาทสำหรับแอป, 1 ล้านบาทสำหรับเว็บไซต์, 1 ล้านบาทสำหรับระบบคลาวด์ และการจัดหาฮาร์ดแวร์

กรมประมงยืนยันว่าโครงการนี้โปร่งใสและเป็นระบบต้นแบบที่พัฒนาภายในเวลาสั้น โดยใช้เงินจากกองทุนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (BDE) ปี 2024 อย่างไรก็ตาม การวิพากษ์วิจารณ์ประสิทธิภาพการลงทุนนี้สะท้อนความท้าทายที่ใหญ่กว่าในการเปลี่ยนผ่านดิจิทัลของภาครัฐไทย: จะทำให้เทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นสร้างมูลค่าเพิ่มที่วัดได้จริงต่อสังคมได้อย่างไร

HAZDOF: ระบบทะเบียนอิเล็กทรอนิกส์สำหรับอุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

ในอีกด้าน ในเดือนมิถุนายน 2026 กรมประมงร่วมกับสมาคมอุตสาหกรรมเปิดตัวระบบ HAZDOF (Hazardous Substances Registration System) แพลตฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์สำหรับขึ้นทะเบียนสารอันตรายที่ใช้ในเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ระบบนี้ให้ผู้ผลิตและผู้นำเข้าผลิตภัณฑ์จุลินทรีย์ยื่นคำขอ ตรวจสอบเอกสาร และติดตามสถานะออนไลน์ ลดขั้นตอนราชการ ย่นเวลาดำเนินการ และเพิ่มความโปร่งใส

HAZDOF สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลไทยสู่ Digital Government ที่มุ่งยกระดับบริการสาธารณะผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล เชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน ลดการใช้เอกสารกระดาษ และสร้างระบบบริหารที่ทันสมัยโปร่งใส

สู่อนาคตระบบนิเวศประมงดิจิทัลแบบบูรณาการ

Thailand FishAI และ HAZDOF เป็นสองเสาหลักของวิสัยทัศน์ที่ใหญ่กว่า: การสร้างระบบนิเวศประมงที่ดิจิทัลไลซ์ ซึ่งข้อมูลไหลลื่นจากเรือประมงถึงโต๊ะอาหาร และกฎระเบียบสามารถบังคับใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพผ่านแพลตฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์ ความท้าทายหลักไม่ใช่เพียงเทคโนโลยี แต่คือความพร้อมของข้อมูล กำลังคน และความเชื่อมั่นสาธารณะต่อการลงทุนดิจิทัลของรัฐ